Ўзбекистонда 2017–2024 йилларда қурилган кўп қаватли уйларнинг зилзилабардошлиги текширилмоқда

Ўзбекистонда 2017–2024 йилларда қурилган ҳамда ҳозирда қурилиши давом этаётган кўп қаватли турар жой биноларининг зилзилабардошлиги ўрганилмоқда. Бу ҳақда Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазири Шерзод Ҳидоятов 2025 йил 10 декабрь куни бўлиб ўтган парламент йиғилишида маълум қилди.

Текширув ишлари эксплуатацияга топширилган бинолар билан бир қаторда, қурилиш босқичидаги объектларни ҳам қамраб олмоқда. Асосий мақсад — биноларнинг амалдаги шаҳарсозлик ва сейсмик меъёрларга мослигини баҳолаш, аҳоли учун хавфсиз турар жой муҳитини таъминлашдан иборат.

Вазирнинг маълум қилишича, бугунги кунда:

• 12 мингга яқин кўп қаватли уйлар визуал кўрикдан ўтказилган;
• объектларнинг 88 фоизи сейсмик жиҳатдан қониқарли ҳолатда экани аниқланган;
• 12 фоиз уйларда эса инструментал-техник текширув ўтказиш зарурлиги белгиланган.

Қўшимча текширувлар натижаларига кўра, хавфли деб топилган объектлар бўйича алоҳида чора-тадбирлар ишлаб чиқилади.

«Натижаларга қараб, конструкцияларни мустаҳкамлаш ёки бошқа техник қарорлар қабул қилинади», — деди вазир.

Шерзод Ҳидоятов таъкидлаганидек, мамлакатда биноларнинг сейсмик мустаҳкамлигини таъминлашга қаратилган замонавий шаҳарсозлик нормалари тасдиқланган. Ушбу меъёрлар асосида қурилиш жараёнлари босқичма-босқич тартибга солинмоқда ва давлат назорати кучайтирилмоқда.

Текширувлар ҳукумат фармойиши асосида амалга оширилмоқда ҳамда умумий қурилиш сиёсатида муҳим йўналиш ҳисобланади.

Мазкур текширувлар фонида соҳадаги тизимли муаммолар ҳам кўтарилмоқда. Илгарироқ Статистика қўмитаси Ўзбекистонда қурилиш ишларининг қариyb тўртдан бир қисми норасмий сектор ҳиссасига тўғри келишини маълум қилган эди.

Президент маслаҳатчиси Обид Ҳакимов эса яширин иқтисодиётнинг катта қисми айнан қурилиш соҳасига тўғри келишини, ушбу тармоқда яратилаётган қийматнинг 41 фоизи кузатилмаслигини таъкидлаган.

Мутахассисларга кўра, норасмий қурилишларда лойиҳа талабларига риоя этилмаслиги, материаллардан тежаш ва техник назоратнинг етарли эмаслиги зилзилабардошликка салбий таъсир кўрсатади.

Давлат томонидан олиб борилаётган ушбу текширувлар аҳоли учун ҳам муҳим аҳамиятга эга:

• янги уйлар бозорида шаффофлик ошади;
• хавфли объектларни сотиб олиш таваккали камаяди;
• қурувчиларнинг жавобгарлиги кучаяди;
• қурилиш сифатини яхшилашга хизмат қилади.

Мутахассислар уй харид қилишда қурилиш ҳужжатлари, текширув натижалари ва қурувчи компаниянинг обрў-эътиборига алоҳида эътибор қаратишни тавсия қилмоқда.

Ўзбекистонда кўп қаватли уйларнинг зилзилабардошлигини текшириш бўйича олиб борилаётган ишлар аҳоли хавфсизлигини таъминлаш йўлида муҳим қадам ҳисобланади. Дастлабки натижалар ижобий бўлса-да, аниқланган муаммолар соҳада назоратни янада кучайтириш зарурлигини кўрсатмоқда.