Ўзбекистон кўчмас мулк бозори: 2025-йил IV чорак якунлари ва 2026-йил учун янги мўлжаллар

2025-йилнинг IV чораги Ўзбекистон кўчмас мулк бозори учун энг фаол даврлардан бири бўлди. Марказий банк маълумотларига кўра, бу даврда 89,7 мингта олди-сотди шартномаси қайд этилган — бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 24,5% га кўпдир. Умуман олганда, йил давомида бозордаги битимлар сони 319,5 мингтага етиб, 15,8% га ўсишни кўрсатди.

Муҳими шундаки, ўсиш суръати айнан йил охирига тўғри келгани бир марталик натижа эмас, балки барқарор талаб сақланиб қолayotganидан далолат беради.

Ипотека асосий ҳаракатлантирувчи куч бўлиб қолмоқда. Йил давомида ипотека кредитлаш ҳажми 29% га ўсиб, 21,2 трлн сўмни ташкил этди. Шу билан бирга, барча битимларнинг 22% кредит маблағларини жалб қилган ҳолда амалга оширилмоқда. Бу бозорнинг тобора тизимли моделга ўтаётганини ва унда банк сектори асосий ўринни эгаллаётганини англатади.

Аҳоли даромадларининг бир йилда 9,2% га ошгани бозорга қўшимча туртки бермоқда. Бу эса қурилиш ҳажмларининг ортиши (15,9 млн кв. метр уй-жой, +7,2%) билан биргаликда мувозанатли вазиятни юзага келтирмоқда: талаб ошяпти, таклиф ҳам унга монанд ўзгармоқда.

Бозор географияси: ҳудудларнинг улуши ортмоқда

Агар авваллари битимларнинг асосий қисми Тошкент шаҳрига тўғри келган бўлса, 2025-йилда ҳудудларнинг ўрни сезиларли даражада мустаҳкамланди.

Энг юқори ўсиш суръатлари қуйидаги вилоятларда қайд этилди:

— Бухоро: +25,6%

— Сирдарё: +23,1%

— Самарқанд: +19,2%

— Жиззах: +17%

Бу бозорнинг аста-секин пойтахт доирасидан чиқиб бораётганини кўрсатади. Ҳудудлардаги инфратузилма ва ишбилармонлик фаоллиги мустақил талабни шакллантира бошламоқда.

Тошкент: бозор бир хил эмас, табақаланиш кучаймоқда

Пойтахт ичида туманлар ўртасидаги тафовут ортиб бормоқда.

Энг қиммат ҳудудлар:

— Миробод

— Мирзо-Улуғбек тумани

— Яккасарой

— Шайхонтоҳур

Бу туманларда нархлар ўртача кўрсаткичдан 20% ва ундан ҳам юқори бўлиши мумкин.

Шу билан бирга, арзонроқ сегментлар қуйидаги туманларда шаклланмоқда:

— Бектемир (энг катта пасайиш кузатилган)

— Сергели

— Учтепа

Шундай қилиб, Тошкентни энди ягона бозор деб ҳисоблаш нотўғри — бу турлича динамикага эга алоҳида микро-бозорлар мажмуидир.

2025-йилда нархлар доллар ҳисобида ўсишда давом этди:

— бирламчи бозор: +5,7%

— иккиламчи бозор: +7,9%

Бунда миллий валютадаги ўзгаришлар деярли сезилмайди (–1,3% дан +0,7% гача). Бу бозорнинг барқарорлашув босқичига ўтаётганини англатади: ўсиш сақланиб қолмоқда, бироқ суръати анча сустлашган.

Сегментлар ўртасида қизиқарли силжиш юз берди. Агар аввалроқ янги қурилган уйлар нарх борасида иккиламчи бозордаги уйлардан кўпинча арзонроқ бўлган бўлса, энди улар қарийб 3% га қимматлашди. Бу янги лойиҳаларга ишонч ортгани ва харидорларнинг диди ўзгарганини кўрсатади.

Гедоник модель бозорнинг уй-жой хусусиятларига нисбатан анча сезгир бўлиб қолганини кўрсатди.

Энг муҳим омиллар:

Жойлашуви. Туманлар ўртасидаги нарх фарқи 20% дан ошади. Масалан, Миробод тумани нархга сезиларли устама қўшса, Бектемирда эса чегирма шаклланади.

Уйнинг тури. Ғиштли ва монолит уйлар қимматроқ, монолит уйлар эса аста-секин премиум сегментни шакллантирмоқда. Панел уйлар эса ўз ўрнини йўқотиб бормоқда.

Уй-жой ҳолати. Таъмирланган хоналар ўхшаш, аммо отделкасиз объектларга нисбатан 7–8% қимматроқ.

Майдон ва қават. Катта хоналарда квадрат метри арзонроқ, юқори ва паст қаватлар эса ҳамон чегирма билан сотилади.

Бу бозорнинг “ўртача нарх” тушунчасидан воз кечиб, аниқ маҳсулотни баҳолашга ўтаётганини англатади.

Ижара бозори барқарор — йиллик ўсиш 8,3% атрофида. Бу, айниқса, йирик шаҳарларда талаб юқори эканини кўрсатади.

Шу билан бирга, Тошкентда ер бозори 9,4% га пасайди. Сабаб — таклиф тузилмасининг ўзгариши: шаҳар четидаги участкалар кўпайган, марказда эса камайган.

Бу қизиқиш пасайиши эмас, балки талаб ва таклифнинг қайта тақсимланишидир.

2022–2024-йилларда бозор 36% дан ортиқ ўсди. 2025-йилда эса ўсиш секинлашди — бу бозорнинг янада етук моделга ўтаётганини кўрсатади.

Бозор ташқи омилларга камроқ, ички иқтисодиётга кўпроқ таяна бошлади.

Бозор барқарор қолади, ҳаддан ташқари қизиб кетиш кузатилмайди.

Ҳудудлар роли ошади.

Янги уйлар позициясини мустаҳкамлайди.

Нархлар секин, аммо барқарор ўсади.

Эскроу ва нақдсиз ҳисоб-китоблар бозорни янада шаффоф қилади.

2025-йилнинг IV чораги бозорнинг тартибсиз ўсишдан чиқиб, тизимли босқичга ўтганини кўрсатди. Энди бозорда талаб билан бирга сифат, жойлашув ва таклиф тузилмаси ҳал қилувчи аҳамиятга эга.

Бу эса 2026-йилда бозорнинг сокин, барқарор ва прогноз қилинадиган ривожланишини белгилайди.