2026 йилда Ўзбекистон шароитида бурга (блоха)лардан қандай қутулиш мумкин: квартира ва хусусий уй учун тўлиқ қўлланма

2026 йилда Ўзбекистонда бурга муаммоси долзарб бўлиб қолмоқда. Узоқ давом этадиган иссиқ мавсум, кўп қаватли уйлардаги подваллар, ҳовли ҳайвонлари ва шаҳарларда аҳоли зичлиги паразитларнинг тез кўпайиши учун қулай муҳит яратади. Ҳатто уйда ҳайвон бўлмаса ҳам, бурга подъезд, вентиляция ёки пойабзал орқали кириб келиши мумкин.

Кўпчилик бир марта спрей сепиш билан муаммо ҳал бўлади, деб ўйлайди. Аммо бурга фақат кўзга кўринадиган ҳашарот эмас. Колониянинг асосий қисми тухум ва личинка шаклида гилам, ёриқлар ва юмшоқ мебел ичида яширинган бўлади. Шунинг учун кураш комплекс ва босқичма-босқич олиб борилиши шарт.

Мамлакат иқлими паразитлар ривожланиши учун жуда қулай. Мартдан октябргача бўлган узоқ иссиқ давр бурга учун фаол кўпайиш фасли ҳисобланади. Подвалларда қишда ҳам ҳарорат кескин тушиб кетмайди.

2026 йилда хавф омиллари:

• узоқ давом этадиган иссиқ мавсум;
• кўп қаватли уйларда подвал мавжудлиги;
• ҳовли ва кўча ҳайвонлари кўплиги;
• хусусий секторда хўжалик бинолари;
• арзон инсектицидларга чидамли популяциялар пайдо бўлиши.

Хусусий уйларда қўшимча равишда кемирувчилар ва товуқхона, қўйхона каби жойлар ҳам манба бўлиши мумкин.

Бурга — майда, сакрайдиган ҳашарот. Ўлчами тахминан 1–3 мм. Улар кўпинча полда, плинтус атрофида ёки гиламда учрайди.

Асосий белгилари:

• ҳашарот сакрайди;
• тишлаш излари асосан оёқ ва болдирда пайдо бўлади;
• қичишиш ва қизариш кузатилади;
• уй ҳайвонлари безовта бўлади, кўп қашийди.

Агар ҳашарот сакрамаса ва асосан тунда тишласа, бу тўшак қўнғизи бўлиши мумкин. Шунинг учун тўғри аниқлаш муҳим.

Бурга 2 ойгача яшайди ва шу вақт ичида ўнлаб тухум қўяди. Тухумлар кўзга кўринмайди ва гилам, пол ёриқлари орасига тушиб кетади. Бир неча кундан кейин личинка пайдо бўлади, кейин қўғирчоқ босқичига ўтади. Қўғирчоқ кўплаб оддий воситаларга чидамли бўлади.

10–14 кундан кейин янги катта бурга чиқади. Шунинг учун биринчи ишловдан кейин яна бурга кўрилиши мумкин. Бу янги юқиш эмас, балки ҳаёт даврининг давомидир.

Шу сабабли 10–14 кундан кейин мажбурий равишда қайта ишлов бериш керак.

Аввало, бурга қаердан келганини билиш лозим.

Агар уйда мушук ёки ит бўлса, аввало уларни даволаш шарт. 2026 йилда самарали воситалар:

• холкага томчилайдиган препаратлар;
• системали таблеткалар;
• сифатли бургага қарши ёқалар.

Воситаларни ветеринар дорихонадан харид қилиш тавсия этилади.

Агар квартира биринчи қаватда бўлса, подвални текшириш керак. Хусусий уйда — ҳовли, ҳайвон уялари ва хўжалик бинолари.

Кимёвий ишловдан олдин механик тозалаш жуда муҳим.

Қуйидагиларни бажариш керак:

• гилам ва мебелни яхшилаб чангютгич билан тозалаш;
• диван ва каравот остига эътибор қаратиш;
• барча тўқима буюмларни 60°C дан юқори ҳароратда ювиш;
• чангютгич халтасини дарҳол ташлаш.

Полни иссиқ сув ва хўжалик совуни билан ювиш тавсия этилади.

2026 йилда Ўзбекистон шароитида циперметрин ва перметрин асосидаги препаратлар яхши самара бермоқда. Улар ҳашаротнинг асаб тизимига таъсир қилади.

Ишлов бериладиган жойлар:

• плинтуслар;
• пол ёриқлари;
• гиламлар;
• мебелнинг пастки қисми;
• ҳайвон ётадиган жойлар.

Ишлов тартиби: ойна ва эшиклар ёпилади, препарат тенг сепилади, хона 3–4 соатга ёпиқ қолдирилади. Кейин яхшилаб шамоллатиш керак. Бир сутка давомида пол ювилмайди.

10–14 кундан кейин ишлов такрорланади.

Хусусий уйда фақат хона эмас, балки:

• подвал;
• сарай;
• ҳайвон уялари;
• ҳовли атрофи ҳам ишловдан ўтиши керак.

Зарур ҳолларда тупроққа махсус воситалар сепилади ва кемирувчиларга қарши чора кўрилади.

Агар мустақил чоралар самара бермаса ёки бурга сони жуда кўп бўлса, дезинсекция хизматига мурожаат қилиш мақсадга мувофиқ.

Мутахассис чақириш керак бўлган ҳолатлар:

• биринчи қаватда яшаш;
• 2–3 марта ишловдан кейин ҳам бурга сақланиб қолиши;
• уйда кичик болалар ёки аллергиклар борлиги.

2026 йилда мутахассислар совуқ туман ва иссиқ туман усулини қўллашмоқда. Бу усул препаратнинг ёриқларга чуқур кириб боришини таъминлайди.

Полин, сирка, туз каби воситалар бургани вақтинча қочириши мумкин, аммо тухум ва личинкаларни йўқ қилмайди. Шунинг учун улар фақат қўшимча чора сифатида қўлланилиши мумкин.

Бурга қайтмаслиги учун профилактика муҳим.

Тавсиялар:

• мунтазам чангютгичдан фойдаланиш;
• уй ҳайвонларини ҳар 1–3 ойда профилактик ишловдан ўтказиш;
• подвал ҳолатини назорат қилиш;
• вентиляция тешикларига сетка ўрнатиш;
• хусусий уйда ҳовлини тоза сақлаш.

2026 йилда Ўзбекистон шароитида бургага қарши курашиш мумкин, аммо бу комплекс ёндашув талаб қилади. Манбани бартараф этиш, чуқур тозалаш, замонавий инсектицид қўллаш ва мажбурий қайта ишлов — муаммони тўлиқ ҳал қилишнинг ягона йўли.

Бир марта спрей сепиш етарли эмас. Фақат босқичма-босқич ва тизимли чоралар орқали уйингизни бурга ва бошқа паразитлардан ҳимоя қилиш мумкин.

Агар хоҳласангиз, ушбу мақолани Тошкент ёки бошқа ҳудуд учун SEO мослаштириб ёки коммерциявий хизмат саҳифаси форматида тайёрлаб беришим мумкин.